Jeżeli standardowa windykacja na Litwie nie prowadzi do odzyskania należności, ponieważ spółka nie posiada majątku wystarczającego do spłaty długu, warto zbadać, czy istnieją podstawy prawne do dochodzenia odpowiedzialności od określonych osób związanych ze spółką.
Sama bezskuteczność egzekucji nie powoduje jednak automatycznego przejścia długu na wspólnika albo członka zarządu.
W przypadku wspólnika lub akcjonariusza podstawowe znaczenie może mieć art. 2.50 ust. 3 litewskiego Kodeksu cywilnego (CK).
Jeżeli osoba prawna nie może wykonać swojego zobowiązania wskutek nieuczciwych działań jej wspólnika, przepis ten może stanowić podstawę subsydiarnej odpowiedzialności wspólnika własnym majątkiem za zobowiązanie osoby prawnej.
W praktyce konieczna jest analiza m.in. działań wspólnika, sytuacji spółki oraz związku pomiędzy określonym zachowaniem a niemożnością wykonania zobowiązania przez spółkę.
Inna podstawa prawna dotyczy członka zarządu lub innej osoby pełniącej funkcję organu zarządzającego.
Istotny jest tutaj art. 2.87 CK, określający obowiązki osoby zarządzającej, a w szczególności art. 2.87 ust. 7 CK, dotyczący odpowiedzialności za szkodę wynikającą z niewykonania lub nienależytego wykonania tych obowiązków.
Przy ocenie odpowiedzialności znaczenie mają również ogólne przepisy litewskiego prawa cywilnego dotyczące przesłanek odpowiedzialności cywilnej, w tym art. 6.246-6.249 CK.
W praktyce odzyskiwanie długu na Litwie od osób związanych ze spółką wymaga zatem odrębnej analizy.
Najpierw ustala się istnienie i wysokość wierzytelności wobec spółki oraz możliwość jej zaspokojenia z majątku spółki. Następnie analizuje się działania wspólników i osób zarządzających – w tym dokumenty finansowe, przepływy pieniężne, moment powstania niewypłacalności, zawieranie nowych umów pomimo problemów finansowych, wypłaty lub transfery majątku oraz inne działania mogące mieć znaczenie dla odpowiedzialności.
Jeżeli istnieją odpowiednie podstawy prawne i faktyczne, możliwe może być skierowanie odrębnego roszczenia przeciwko konkretnej osobie.
Istotne jest przy tym ustalenie, w jakiej roli dana osoba działała.
Jeżeli szkoda wynika z naruszenia obowiązków osoby zarządzającej, analizie podlega przede wszystkim odpowiedzialność związana z wykonywaniem funkcji zarządczych. Jeżeli natomiast chodzi o wspólnika, który poprzez nieuczciwe działania doprowadził do sytuacji, w której spółka nie może wykonać zobowiązania, podstawą analizy może być art. 2.50 ust. 3 CK.
Dla wierzyciela oznacza to, że nieskuteczna egzekucja komornicza nie zawsze musi oznaczać koniec windykacji na Litwie. W określonych okolicznościach możliwa jest analiza dalszych środków prawnych i odpowiedzialności konkretnych osób.
Tego rodzaju windykacja na Litwie wymaga jednak odpowiedniego przygotowania, zgromadzenia dokumentacji i dowodów oraz prawidłowego ustalenia przesłanek odpowiedzialności.